|
نوآوري هاي لرزاده
استهلاك انحراف قبله
سمت قبله در اغلب
نقاط سرزمين ايران ، به طرف جنوب غربي و يا غرب باگرايش به جنوب
قرار دارد . ابنيه و اماكن عموماً شمالي – جنوبي هستند اما مسجد
بايد به گونه اي طراحي شود كه محراب و شبستان به سمت قبله و كل
بناي مسجد از بيرون هماهنگ با بناهاي مجاور باشد. استهلاك اين كجي
دربناي مساجد را استهلاك انحراف قبله مي گوييم.
براي استهلاك انحراف
قبله در طراحي مساجد ضروري است علاوه بر آنچه كه كلاً در طراحي ها
در نظر گرفته مي شود به نكات ديگري نيز توجه شود :
الف- ورودي و طرز
قرار گرفتن بنا، در جهت خيابان و هماهنگ با اماكن مجاور باشد .
ب- علاوه بر اينكه
محراب به سمت قبله قرار می گيرد. فضاي شبستان مسجد و اضلاع آن نيز
در امتداد قبله واقع شود به گونه اي كه نمازگزار ناخودآگاه متوجه
جهت قبله گردد ونيازي به جستجو براي يافتن قبله نداشته باشد.
براي نيل به اين
مقصود تمهيداتي چند مورد توجه قرار می گيرد كه از آن جمله است :
1-
فضاي
شبستان و احتمالاً صحن در جهت قبله قرار گرفته يعني فضاهاي جنبي به
نحوي خرد و در اطراف قرار مي گيرد که اضلاع شبستان در امتداد قبله
واقع شود. دراينجا ورودي به وسيله دالان و يا دالان هايي به صحن و
يا شبستان مي رسد و با قرار دادن نيمكار و غرفه هايي در مجاورت اين
گونه فضاها ، فضاهاي جنبي را به كناره ها منتقل نموده ، به اين
وسيله علاوه بر زيبايي ، به مقصود كه همانا قرار گرفتن اضلاع
شبستان در امتداد قبله است نيز خواهيم رسيد.
همچنين لازم است كه
در صورت امكان ورودي شبستان از پشت صفوف و در راستاي قبله باشد تا
در هنگام نماز ، صفوف نمازگزاران حفظ گردد و صف ها به ترتيب تشكيل
شود. مانند مسجد شيخ لطف الله اصفهان و مسجد سجاد تهران واقع در
خيابان جمهوري .
2-
فضاي ورودي
مسجد به صحن و يا ورودي صحن به شبستان به نحوي طراحي شود كه به
وسيله يك يا چند ضلعي (4،5،6،7،8 و.....) طوري تغيير مسير دهد كه
يكبار به صحن و يا شبستان در جهت دلخواه (قبله) وارد شود ، بدون
آنكه فرد وارد شده به شبستان، چنين تغيير مسيري را احساس كنند
(تمهيدات ديگري چون قرار گرفتن پشت به پشت دو نميكار و ... نيز مي
توانند دراين گونه مواقع به كمك آيند) مانند مسجدشاه اصفهان و يا
مسجد امام حسين تهران واقع در ميدان امام حسين .
3-
درمواقع
مورد نياز مي توان از هر دو تمهيد بالاسود جست.
|
