|
ج .
آستانه ورود به شبستان
چون صفوف جماعت بايد به تدريج از سمت محراب تشكيل و تكميل شود و نماز خواندن در
مقابل در و درگاه كراهت دارد ، محل ورود به عرصه جماعت بهتر است در درجه اول از
سمت مقابل قبله پشت سر نمازگزاران و سپس از طرفين باشد و ورود افراد تازه وارد
باعث عدم حضور قلب نمازگزاران نگردد .
د .
كفش كن
از ضروريات ديگر ، موضوع كفش كن و ازدحام در مواقع ورود و خروج است . مهم ترين
مسئله در مورد جا كفشي موقعيت و شكل استقرار آن در مسير رفت و برگشت نمازگزاران
است ، به نحوي كه در حفظ بهداشت و طهارت شبستان ، به خصوص هنگام خروج
نمازگزاران ازدحام ايجاد نشود .
اگر ضرورت هايي نظير شكل و موقعيت و اندازه زمين ايجاب كرد كه جا كفشي در داخل
شبستان قرار گيرد ، اصول ياد شده بايد با حساسيت بيشتري رعايت گردد . وجود جا
كفشي در داخل شبستان تا شعاعي از سطح شبستان را براي اقامه نماز نامطبوع مي
سازد . سعي در رعايت اين نكته و جدا سازي نسبي عرصه نماز از سطوح عملكردي مختل
كننده از ضرورت هاي مهم طراحي است . در اين مورد هرچه همپوشاني عرصه هاي غير
نماز و گوشه هايي كه مناسب نماز نيست ( مثل حوزه ورودي ) بيشتر باشد ، عوامل
مختل كننده عرصه نماز كمتر خواهد بود .
جا كفشي براي مواقعي كه شبستان با حداكثر ظرفيت ممكن كار مي كند سطح زيادي را
اشغال مي كند كه در ساير مواقع بدون استفاده مي ماند لذا وجود گزينه هاي ديگر
در كنار جا كفشي به استفاده بهينه از فضا ياري مي رساند. سطح و مقدار جا كفشي
بهتر است بر اساس تعداد نمازگزاران در وضعيت مطلوب محاسبه گردد نه بر اساس
ظرفيت حداكثر شبستان .
از آنجا كه اهل تسنن تمام زمين مسحد را پاك و مطهر مي دانند، نمازگزار قبل از
ورود به صحن كفش هايش را مي كند . چه نماز در صحن و چه در شبستان . در اينصورت
هم باز بايد به ازدحام ، تراكم كفش ها و بهداشت فضا توجه شود و انجام كار نيز
تا حد امكان تسهيل گردد و همچنين شفافيت بين فضاي صحن مسجد و شبستان حفظ شود كه
صحن شبستان حتي المقدور به هم پيوسته به نظر آيند .
نظر به تنوع زياد موقعيت ، منطقه ، اقليم ، اندازه زمين و خواسته هاي
كارفرمايان ، يك راه حل واحد ضرورتا جواب مناسبي براي همه جا نخواهد بود از اين
رو تشخيص راه حل هاي بهينه به عهده ابتكار و خلاقيت طراح است.
|
بازگشت
اعتقاد و بينش معماري
