|
تعيين قبله با استفاده از روش آزيموت
روش تعيين
قبله با استفاده از آزيموت، به عنوان دقيقترين روش تعيين قبله مطرح ميباشد که
در گذشته بيشتر از روشهاي نجومي براي تعيين آزيموت استفاده ميگرديد ولي در حال
حاضر با گسترش تجهيزات ماهوارهاي، اين روش با اصلاحاتي مواجه گرديده است.
مبناي اين روش تعيين آزيموت با استفاده از موقعيت ژئودتيكي محل و كعبه ميباشد.
اين روش را ميتوان به سه بخش تقسيم نمود.
1-
تعيين موقعيت نقاط محل وكعبه
(Φ,Λ)؛
2-
محاسبه آزيموت محل
ـ
كعبه؛
3-
تعيين و مشخص نمودن جهت قبله در محل.
تعيين موقعيت
نقاط محل وكعبه
(φ,λ)
براي تعيين
قبله نيازمند تعيين طول و عرض ژئودتيكي محل مورد نظر و كعبه ميباشيم، براي
تعيين طول و عرض نقاط مورد نظر از دو روش ميتوان بهره برد:
1-
نجومي
2- ژئودزي
روش نجومي
تعيين طول و
عرض نقاط مورد نظر از با روش نجومي :
در روش نجومي
ما مختصات محل را با استفاده از روشهاي مرسوم در نجوم بدست ميآوريم. اصولا
براي تعيين موقعيت به هر روشي ما نيازمند سطح مبناي اندازهگيري و نقاطي با
مختصات معلوم هستيم، كه در نجوم سطح مبناي ما كره سماوي (كرهاي است فرضي به
مركز جرم زمين و به شعاع واحد كه ستارگان بصورت شعاعي روي آن تصوير شدهاند.)
ستارگان نقاطي با مختصات معلوم در محاسبات وارد ميشوند. نتيجه مشاهدات بر روي
كره سماوي و محاسبات
(Φ,Λ)
نجومي خواهد بود، كه اختلافي با
(φ,λ)
ژئودتيكي دارد، كه تحت عنوان زواياي انحراف قائم معرفي ميگردند.
در روش نجوم
ما نيازمند يك سري تعاريف هستيم كه بمنظور تعيين موقعيت به روش نجومي دانستن
اين تعاريف و قرادادها الزامي است مانند كره سماوي و . . ..
اين تعاريف به اين
ترتيب مطرح ميگردند كه در نقشه برداري و ژئودزي كلاسيك محيط پيرامون مشاهدات
ما زمين ميباشد ولي در نجوم حيطه مشاهدات از زمين فراتر ميرود و ستارگان نيز
در مشاهدات ما دخيل هستند، بنابراين نيازمند بيان مجدد مفاهيم و تعاريف
نقشهبرداري و ژئودزي كلاسيك در اين محيط هستيم.
روش ژئودزي
تعيين طول و
عرض نقاط مورد نظر از با روش ژئودزي:
روش ديگري كه
براي تعيين موقعيت بكار ميرود، روش ژئودزي ميباشد، كه خود نيز به دو روش
ژئودزي كلاسيك و ژئودزي ماهوارهاي (GPS)
تقسيم ميشود. سطح مبنا در اين روش بيضوي ميباشد و نقاط زميني با موقعيت معلوم
در ژئودزي كلاسيك و مختصات ماهوارهها در ژئودزي ماهوارهاي ميباشد. به منظور
رسيدن به دقت مطلوب در اين روش شبكهاي از نقاط طراحي ميشوند، كه قابليت تعديل
و سرشكني خطاها در اين شبكه فراهم ميگردد.
قبل از ورود
گيرندههاي ماهوارهاي از روش ژئودزي كلاسيك استفاده ميگرديد كه مستلزم
مشاهدات طولاني مدت در شرايط جوي و آب و هوايي خاص بود. ولي در ايران با ورود
اولين گيرنده ماهوارهاي در سال 1367 مهمترين تحول در شبكههاي ژئودزي رخ داد و
شبكههاي ژئودزي كلاسيك به شبكه هاي ژئودزي ماهوارهاي تغيير يافتند. امروزه
گيرندههاي ماهوارهايGPSبا
دقتهاي بسيار خوبي قادر به تعيين موقعيت ميباشد.
محاسبه آزيموت محل ـ كعبه
( )
|
زاويه قبله استان هاي كشور
