|
بررسي برخي روشهاي متداول تعييـن جـهت
قبـله ارائه شده از سوي سازمان نقشهبرداري
تهيه و تنظيم مهندسين مشاور عمران عصر
سپيد
خردادماه 1385
بـررسي روش استفـاده از ميل (انحراف) مغناطيسي
1-
ميل
مغناطيسي دائماً، با تغيير زمان و مکان، در حال تغيير ميباشد و همچنين محاسبه
انحراف مغناطيسي براي مکان موردنظر در زمان موردنظر، نيازمند محاسبات مستمر و
صرف وقت ميباشد. بنابراين مجبور به استفاده از جداول منتشر شده ساليانه از سوي
سازمانهاي ذيربط ميباشيم که داراي دقتهاي مختلف براي مکانها و زمانهاي متفاوت
ميباشد. در اين گزارش محاسبات انحراف مغناطيسي تا سال 2009 ميلادي با دقت 30
ثانيه ارائه گرديده است.
2-
نکته ديگر اينست که دقت محاسبات مربوط به زاويه قبله، با توجه به محاسبه آن در
يک روز خاص (20/8/1384)، حدود 2.5 دقيقه ميباشد.
3-
با
توجه به اينکه خروجي اين روش زاويه قبله با شمال مغناطيسي ميباشد. بنابراين
ابتدا ميبايست شمال مغناطيسي را تعيين نمائيم که با روشهاي مختلفي قابل تعيين
ميباشد و در زير به برخي از آنها اشاره مينمائيم:
1-3 با
استفاده از قطبنما:
دقت اين روش
برابر با يک درجه ميباشد.
2-3 با
استفاده از ژيروسکوپ:
دقت اين روش برابر با يک ثانيه ميباشد.
3-3 با
استفاده از روشهاي نجومي:
که روشي وقتگير و هزينهبر ميباشد.
4-
مطلب ديگري که مطرح ميباشد، تعيين و مشخصنمودن جهت قبله در محل ميباشد که با
استفاده از وسايل زير قابل تعيين ميباشد:
1-4 با
استفاده از زاويهياب:
دقت اين روش با توجه به نوع تئودوليت يک ثانيه تا يک دقيقه ميباشد.
2-4 با
استفاده از ژيروسکوپ:
دقت اين روش برابر با يک ثانيه ميباشد.
بـررسي برخي
از روشهاي متداول تعيين قبله
پيش از تشريح
روش تعيين قبله لازم به ذكر است روش ارائه شده توسط سازمان نقشه برداري، دقت
قابل قبولي براي تعيين قبله دارد (با داشتن جداول مربوط به ميل مغناطيسي
مكانهاي مختلف در زمانهاي مشخص). ولي براي بهبود دقت و کاهش منابع خطا ميتوان
از روش بسيار دقيق
آزيموت
استفاده نمود. در واقع اين روش زماني ارزشمند خواهد بود كه نياز به تعيين جهت
قبله با دقت بالا داشته باشيم. در اين روش همه المانهاي تعيين قبله تحت كنترل
ما هستند، بنابراين دقت تعيين قبله وابسته به دقت محاسبات و مختصاتهاي استفاده
شده براي محل و كعبه مي باشد، كه قابل تعيين خواهد بود.
بنابراين در
موارديکه دقت تعيين قبله در محدوده دقت روش زاويه ميل مغناطيسي مورد نظر باشد،
توصيه ميگردد از روش زاويه ميل مغناطيسي استفاده گردد.
تعيين قبله با استفاده از روش آزيموت
محاسبه آزيموت محل ـ كعبه
پيادهسازي و مشخص نمودن جهت قبله
در محل
تعيين قبله با استفاده از زمان
قرارگيري خورشيد در بالاي کعبه
روشهاي موجود
از لحاظ دقت به صورت زير طبقه بندي ميگردند:
1-با
استفاده از
GPS
2-
با
استفاده از آزيموت نجومي
3-
با
استفاده از ميل (انحراف مغناطيسي)
4-
با
استفاده از زمان قرارگيري خورشيد در بالاي کعبه
|
زاويه قبله استان هاي كشور
