مساجد استان قم

English | العربیة

مسجد اعظم

مسجد اعظم در جبهه غربي آستانه مقدسه حضرت معصومه(س) به سعي و اهتمام آيت الله بروجردي در سال 1334 هجري شمسی توسط استاد Ťحسين‌بن محمدمعمارť معروف به Ťلرزادهť بنا گرديد. اين مسجد كه به جهت عظمت و بزرگي، مسجد اعظم نام گرفته در زمره مساجد سه ايواني است و شبستان گنبد‌دار آن كه سراسر مزين به كاشي‌هاي معرق است، در ضلع جنوبي صحن واقع شده و ازطريق مسيرهاي جانبي به دو شبستان ستو‌ن‌دار شرق و غرب مرتبط است

مجموعه مسجد اعظم از سمت شرق با مسجد بالا سر و صحن عتيق حرم مطهر و از جنوب عرب به خيابان ساحلي رودخانه و گنجينه حرم مطهر مرتبط مي‌باشد

نمونه مساجد استان عبارت است از :

مسجد پردیسان - شهر قم

زاويه قبله برخي از شهرهاي استان

قطب نما آزیموت شمال واقعی

شهر	درجه	دقیقه	ثانیه	درجه	دقیقه	ثانیه
دستجرد	217	46	16	213	57	40
قم	219	17	22	215	29	16
قنوات	219	39	1	215	52	37
جعفريه	218	12	56	214	22	2
كهك	219	50	44	216	5	38

اسامي شهر

Ťقمť نامي است آشنا كه در كلام اهل بيت عليهم السلام و كتب تاريخ نويسان معروف جايگاه ويژه اي را به خود اختصاص داده است؛ اما اينكه نامگذاري اين سرزمين در چه زمان بوده است و چه كسي اين شهر را بدين نام خوانده است، ما را به كنكاش پيرامون نام قم و سبب اين نامگذاري مي كشاند.

احمد بن ابي عبدالله برقي مي نويسد :

Ť‌شهر قم را از براي آن قم نهادند كه در ابتداي حال،‌ محل جمع شدن آب بوده است و هيچ رهگذري براي عبور نداشته است و در طرف آن انواع گياه و سبزه پديد آمده است و در (زبان) عرب جمع شدن آب را قم گويندť.

در جاي ديگر آمده است :‌

Ťبر اثر جمع شدن و رويش علفزارها (در اين سرزمين) صحرا نشينان در آن نقطه تجمع كردند و چادرهايي براي سكونت بنا نموده اند كه به آن خانه ها و چادرها Ťكومهť مي گفتند با گذشت زمان كومه را مخفف كردند و Ťكُمť ‌ گفته و سپس معرب (به تلفظ عربي) كردند و قم خواندند.ť‌

مدرسه فيضيه

مدرسه فيضيه يكي از پرآوازه‌ترين حوزه‌هاي علوم ديني در جهان است. اين مدرسه از نيمه نخستين قرن سيزدهم هجري قمري جايگزين بناي Ťمدرسه آستانهť شده و به اعتبار متون معتبر تاريخي از ميانه قرن ششم هجري قمري وجود داشت و در عصر صفوي تجديد بنا شده است. بناي مدرسه چهار ايواني است و در دوطبقه با 40 حجره تحتاني متعلق به قرن چهاردهم هجري قمري با هدايت آيت‌الله حائري يزدي، بر فرازحجره‌هاي پيشيندر گرداگرد ميانسرا(حياط مركزي) بنا گرديد.

قديمي‌ترين بخش مدرسه، ايوان جنوبي آن است كه با تاريخ 939 ه.ق و مزين به كاشي كاري‌هاي زيباي معرق متعلق به عصر صفوي استو سردر صحن عتيق آستانه مقدسه حضرت فاطمه معصومه(س) محسوب مي‌شود

تاريخچه شهر قم

در پيدايش شهر قم و قدمت تاريخي آن نظرات گوناگوني از مورخان به يادگار مانده است . برخي از آنان بناي اين شهر را به تهمورث ،‌ سومين پادشاه پيشدادي نسبت داده اند.

در سند مكتوبي كه به خط پهلوي به نام Ť خسرو كوازان و ريزكي ť از عهد ساسانيان باقي مانده است از زعفران قمي و نزهتگاه قم سخن به ميان رفته است كه اين خود نمايانگر وجود اين شهر در آن تاريخ مي باشد . بعضي ديگر از تاريخ نويسان آن را به دوران بهرام گور ،‌ پادشاه سلسله ساساني و برخي ديگر يادي از هخامنشيان داشته اند و آنان را در شكل گيري اين شهر سهيم دانسته اند. همچنين Ť ناصري ť از تاريخ نگاراني است كه در مجموعه خويش ،‌ پيدايش شهر قم را به دستور Ť كيخسرو ť يكي از پادشاهان كيان ياد كرده است ؛ وي مي نويسد :

Ť در عهد سلاطين كيان ، قم محل اجتماع آب رودخانه هاي فرقان و اناربار و چراگاه رمه كيقباد بود ؛‌ ليكن در وقت لشكر كشي Ť كيخسرو ť به توران بر اساس حكم پادشاه بيژن پسر گيو ، بابر قمرود را شكافته و آب را به طرف مسيله جاري ساخته و اين اراضي از آب خارج گشته است ť.

اما آنجا كه تاريخ بدان شهادت مي دهد آن است كه قم قبل از ظهور اسلام، داراي شهرت و رشد چنداني نبوده است؛ گو اينكه به سبب وجود رودخانه اي بزرگ و پر آب در كنار اين جايگاه، تنها محل تجمعي به منظور استراحت در بعضي از فصلها بوده است. هر چند بعضي از تاريخ نويسان از جمعيت زياد اين شهر قبل از اسلام نيز نامي به ميان آورده اند.